PHÁT HUY GIÁ TRỊ CỦA ĐÌNH ĐỂ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA
Giới thiệu Bài viết “Thành phố Hồ Chí Minh phát triển không gian sáng tạo từ di sản” của tác giả Hoàng Anh đăng trên Tạp chí Du lịch TP. Hồ Chí Minh – tcdulichtphcm.vn, ngày 24/6/2025. Trang Thông tin điện tử của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ VH,TT&DL) giới thiệu lại bài viết này vào ngày 25/6/2025.
Đình thần An khánh, TP.HCM
Bài viết không chỉ đề cập đến một mô hình phát triển công nghiệp văn hóa, mà quan trọng hơn, đã đặt lại vấn đề về ý nghĩa và vai trò của đình làng trong bối cảnh đô thị hiện đại. Trong tiến trình đô thị hóa nhanh chóng, nhiều đình làng tại TP. Hồ Chí Minh đang dần mất đi vị thế vốn có, trở thành những không gian bị thu hẹp cả về vật lý lẫn chức năng xã hội. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh đó, đình lại nổi lên như một nguồn lực văn hóa đặc thù, có khả năng tái kích hoạt để phục vụ đời sống đô thị đương đại.
Đình không chỉ là thiết chế tín ngưỡng truyền thống mà còn là thiết chế văn hóa cộng đồng mang tính tổng hợp, nơi hội tụ các yếu tố lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và ký ức tập thể của cư dân địa phương. Trong đô thị hiện đại – nơi các không gian cộng đồng ngày càng thiếu hụt và đời sống tinh thần có xu hướng bị phân mảnh – đình có thể đóng vai trò như một “điểm neo văn hóa”, giúp duy trì sự liên kết xã hội và bản sắc cộng đồng.
Việc chuyển đổi đình thành “không gian sáng tạo văn hóa dân gian đô thị” vì vậy mang ý nghĩa không chỉ là bảo tồn di sản, mà là tái chức năng hóa di sản. Đình được đưa trở lại đời sống thông qua các hoạt động sáng tạo, giáo dục, lễ hội và kinh tế văn hóa, từ đó chuyển hóa từ “di sản tĩnh” sang “di sản sống”. Trong mô hình này, đình trở thành nơi diễn ra các thực hành văn hóa đương đại dựa trên nền tảng truyền thống, tạo ra sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại.
Đặc biệt, trong cấu trúc đô thị sáng tạo, đình có thể giữ vai trò như một hạt nhân của hệ sinh thái sáng tạo địa phương, kết nối nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế, doanh nghiệp và cộng đồng cư dân. Không gian đình, với giá trị biểu tượng và tính linh thiêng vốn có, tạo nên một “bối cảnh văn hóa” độc đáo mà không một thiết chế hiện đại nào có thể thay thế. Chính yếu tố này giúp sản phẩm sáng tạo gắn với đình mang bản sắc riêng, có khả năng tham gia vào chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa.
Từ góc độ rộng hơn, việc tái định vị đình trong đô thị cũng góp phần giải quyết mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển. Thay vì bị cô lập như những “di tích”, đình trở thành một phần sống động của hệ thống không gian công cộng, đóng góp vào phát triển kinh tế, du lịch và giáo dục văn hóa. Qua đó, đình không chỉ là ký ức của quá khứ, mà trở thành nguồn lực cho tương lai, góp phần định hình bản sắc và sức sống của đô thị TP. Hồ Chí Minh trong tiến trình phát triển công nghiệp văn hóa.
Đọc bài báo theo đường dẫn này: https://vietnamtourism.gov.vn/post/63526
